CBD voor tics, tremoren en andere bewegingsstoornissen

Cannabis wordt al vele jaren voor medicinale doeleinden gebruikt en de laatste decennia heeft cannabidiol (CBD) zich onderscheiden door zijn heilzame werking bij verschillende aandoeningen. Hoewel het gebruik van CBD bij bewegingsstoornissen nog steeds wordt onderzocht, willen we ter gelegenheid van de komende Werelddag voor Bewegingsstoornissen in dit artikel uitleggen wat deze stoornissen zijn, hoe ze zich manifesteren, wat de oorzaken zijn en wat de mogelijkheden zijn van het gebruik van cannabis en CBD voor de behandeling ervan.

Opmerking: Dit is een informatief, niet-voorschrijvend artikel en is niet bedoeld om een ziekte te voorkomen, diagnosticeren of behandelen. De inhoud kan de diagnose of behandeling van een ziekte of symptoom aanvullen, maar mag deze nooit vervangen. Cannactiva-producten zijn geen geneesmiddelen en zijn bedoeld voor uitwendig gebruik. Na de publicatiedatum kan relevant nieuw wetenschappelijk bewijs beschikbaar zijn gekomen. Raadpleeg je arts voordat je CBD gebruikt. De therapeutische aanpak moet altijd persoonlijk zijn en hangt af van de professionele beoordeling.

Wat zijn bewegingsstoornissen?

Bewegingsstoornissen zijn onwillekeurige bewegingen die het gevolg zijn van neurologische stoornissen in het centrale zenuwstelsel (1). Deze bewegingen kunnen verschillende delen van het lichaam treffen en variëren in hun presentatie en ernst of intensiteit. Enkele van de meest voorkomende bewegingsstoornissen zijn dystonie, myoclonus, tremor, tics en stereotypieën (2). Elk van deze stoornissen heeft specifieke kenmerken en verschillende onderliggende oorzaken.

Dystonie

Dystonie uit zich in de vorm van onwillekeurige spiersamentrekkingen die abnormale houdingen en repeterende bewegingen veroorzaken. De aandoening kan betrekking hebben op één lichaamsdeel, focale dystonie genoemd; meerdere lichaamsdelen, segmentale dystonie genoemd; of het hele lichaam, gegeneraliseerde dystonie genoemd. Dystonie kan een aanzienlijke invloed hebben op de kwaliteit van leven van patiënten, waardoor alledaagse activiteiten zoals schrijven, lopen of zelfs praten moeilijk worden (3).

Enkele oorzaken: Onder andere genetische aandoeningen, hersenverlamming en traumatisch hersenletsel.

Myoclonus

Myoclonieën zijn onwillekeurige, korte, snelle schokkerige bewegingen. Deze bewegingen kunnen positief of negatief zijn; positieve myoclonus betreft spiercontracties, terwijl negatieve myoclonus betrekking heeft op onwillekeurige spierontspanning. Myoclonus kan focaal zijn, waarbij een specifiek gebied wordt aangetast, of gegeneraliseerd, waarbij meerdere gebieden van het lichaam betrokken zijn (4).

Enkele oorzaken: Neurodegeneratieve ziekten zoals de ziekte van Alzheimer, dementie met Lewy-lichaampjes en epilepsie.

Tremor

Tremor is een ritmische oscillerende beweging die kan worden ingedeeld op basis van de positie waarin hij optreedt. Soorten tremor zijn posturale tremor (als je een positie vasthoudt), tremor in rust (als het lichaam ontspannen is), kinetische tremor (tijdens beweging) en isometrische tremor (tijdens spiercontractie zonder beweging). Tremor kan dagelijkse activiteiten belemmeren, zoals uit een glas drinken of schrijven (3).

Enkele oorzaken: Ze kunnen genetisch bepaald zijn, vooral bij kinderen. Bij volwassenen houdt tremor vaak verband met veranderingen in het dopamineniveau in de hersenen, zoals bij de ziekte van Parkinson of Parkinsonisme.

Tics

Tics zijn plotselinge, niet-ritmische, snelle bewegingen die gepaard kunnen gaan met vocalisaties. Deze bewegingen kunnen eenvoudig zijn, zoals knipperen of schokken met het hoofd, of complex, zoals gebaren of herhaalde zinnen. Tics hebben de neiging te verergeren onder omstandigheden van uitputting, angst en emotionele opwinding, en kunnen een belangrijke bron van leed zijn voor de patiënten (2).

Enkele oorzaken: Het syndroom van Gilles de la Tourette, voorbijgaande of aanhoudende motorische stoornissen, neuropsychiatrische aandoeningen.

Stereotypen

Stereotypieën zijn onwillekeurige repetitieve en ritmische bewegingen die geen duidelijk doel dienen en complexe bewegingen kunnen omvatten zoals zwaaien met het lichaam, wapperen met de handen of grimassen maken in het gezicht. Hoewel de precieze oorzaken onbekend zijn, worden deze bewegingen vaak veroorzaakt door factoren zoals stress, verveling, intense concentratie en vermoeidheid (2).

Enkele oorzaken: Stereotypieën kunnen voorkomen bij aandoeningen in het autistisch spectrum, ontwikkelingsstoornissen en andere neuropsychiatrische contexten.

Ziekten met bewegingsstoornissen

Bewegingsstoornissen kunnen worden veroorzaakt door verschillende ziekten, zoals het rustelozebenensyndroom, essentiële tremor, het syndroom van Gilles de la Tourette, de ziekte van Parkinson en de ziekte van Huntington. Elk van deze aandoeningen heeft unieke kenmerken en vereist een specifieke behandelingsaanpak.

Traditionele behandelingen voor bewegingsstoornissen, zoals medicijnen en chirurgische ingrepen, bieden vaak beperkte verlichting en kunnen aanzienlijke bijwerkingen hebben. Deze bijwerkingen kunnen patiënten demotiveren en hun levenskwaliteit negatief beïnvloeden.

De pathofysiologie van bewegingsstoornissen wordt niet volledig begrepen. Wel is bekend dat veel van deze ziekten worden veroorzaakt door een verstoord evenwicht in neurotransmitters, vooral in het dopamine-, GABA- en glutamaatsysteem.

Cannabinoïden en bewegingsstoornissen

THC (tetrahydrocannabinol) en CBD (cannabidiol) zijn twee van de bekendste cannabinoïden in de cannabisplant. Beide stoffen werken samen met het endocannabinoïde systeem van het lichaam, een complex systeem dat verschillende fysiologische processen reguleert, waaronder de modulatie van neurotransmissie, pijnbeheersing en ontstekingen.

Cannabinoïden en hun invloed op het moduleren van de neurotransmissie kunnen helpen om de chemie in de hersenen in balans te brengen en zo de symptomen van bewegingsstoornissen te verminderen. Dit is onderzocht in diermodellen en in enkele klinische onderzoeken met gemengde resultaten.

In 1986 werd een casestudie gepubliceerd waarin de effectiviteit van CBD bij de behandeling van dystonie werd geëvalueerd, met veelbelovende resultaten (5). Deze studie was belangrijk voor het starten van breder onderzoek naar cannabinoïden bij de behandeling van bewegingsstoornissen. Een van de eerste onderzoeken naar CBD bij bewegingsstoornissen meldde geen positieve resultaten (6). Jaren later werd echter ontdekt dat THC de symptomen van bewegingsstoornissen kon verminderen, vooral bij patiënten met de ziekte van Huntington (7, 8). Deze bevindingen suggereren dat, hoewel CBD misschien niet in alle gevallen effectief is, andere cannabinoïden therapeutische voordelen zouden kunnen bieden.

Het gebruik van medicinale cannabis of marihuana (met THC) blijkt tremoren en andere motorische symptomen bij patiënten met de ziekte van Parkinson aanzienlijk te verminderen (9, 10). Hoewel CBD niet bij alle patiënten met bewegingsstoornissen dezelfde effecten heeft laten zien, is het vermogen om de kwaliteit van leven te verbeteren door de anxiolytische en antidepressieve effecten belangrijk (11).

Mechanismen van CBD om de levenskwaliteit te verbeteren

Hoewel CBD in zeer specifieke gevallen kan helpen bewegingsstoornissen te verminderen, ligt het belangrijkste voordeel in het verbeteren van de emotionele toestand van mensen die met deze problemen leven.

CBD kan de levenskwaliteit van mensen met bewegingsstoornissen verbeteren door zijn kalmerende, anxiolytische en antidepressieve effecten (12-16). Deze effecten zijn gerelateerd aan de regulatie van neurotransmissie en modulatie van de dopamine-, GABA- en glutamaatsystemen. Door het evenwicht in de neurotransmitteractiviteit te helpen herstellen, kan CBD sommige symptomen van bewegingsstoornissen verlichten.

Daarnaast heeft CBD een gunstig potentieel voor comorbiditeiten die gepaard gaan met bewegingsstoornissen vanwege de ontstekingsremmende eigenschappen, waardoor de neuronale functie behouden blijft en de progressie van onderliggende neurodegeneratieve processen bij ziekten als Parkinson en Huntington wordt voorkomen.

CBD-dosering voor de behandeling van bewegingsstoornissen

Het enige rapport waarin voordelen van CBD voor dystonie werden genoemd, gebruikte een dosis van 100-600 mg CBD per dag gedurende 6 weken, als aanvulling op medisch voorgeschreven medicijnen. Dit bereik is groot en moet niet als richtlijn worden genomen. Hoewel CBD een uitstekend veiligheidsprofiel heeft, is het het beste om te beginnen met lage doses en deze geleidelijk te verhogen, altijd onder professioneel toezicht.

Interacties tussen geneesmiddelen zijn een belangrijke overweging bij het ondergaan van een medische behandeling voor bewegingsstoornissen. Het is cruciaal om in gedachten te houden dat CBD een wisselwerking kan hebben met andere medicijnen, en bijwerkingen, zoals vermoeidheid, diarree en duizeligheid, moeten zorgvuldig in de gaten worden gehouden.

Conclusie

CBD is een veelbelovend therapeutisch middel dat de levenskwaliteit van mensen met bewegingsstoornissen kan verbeteren. Hoewel andere cannabinoïden, zoals THC, mogelijk effectiever zijn in het verminderen van de intensiteit van de symptomen, biedt CBD aanzienlijke voordelen op het gebied van emotionele verlichting en algemeen welzijn. Cannabinoïden bij bewegingsstoornissen lijken een veelbelovend onderzoeksgebied te zijn en het gebruik ervan moet zorgvuldig worden gecontroleerd door een professional in de gezondheidszorg om de voordelen te maximaliseren en de risico’s te minimaliseren.

We hopen dat dit artikel je een beetje op weg heeft geholpen als je op zoek was naar informatie over CBD en cannabis op dit gebied van de geneeskunde. Raadpleeg een professional voor een persoonlijke beoordeling en advies. Dit is een informatief, niet-voorschrijvend artikel en is niet bedoeld om een ziekte te voorkomen, diagnosticeren of behandelen. De inhoud kan de diagnose of behandeling van een ziekte of symptoom aanvullen, maar mag deze nooit vervangen. Cannactiva-producten zijn geen geneesmiddelen en zijn bedoeld voor uitwendig gebruik. Na de publicatiedatum kan relevant nieuw wetenschappelijk bewijs beschikbaar zijn gekomen. Raadpleeg je arts voordat je CBD gebruikt. De therapeutische aanpak moet altijd persoonlijk zijn en hangt af van de professionele beoordeling.

Referenties

1. Harris, M. K., Shneyder, N., Borazanci, A., Korniychuk, E., Kelley, R. E., & Minagar, A. (2009). Bewegingsstoornissen. The Medical clinics of North America, 93(2), 371-viii. https://doi.org/10.1016/j.mcna.2008.09.002
2. Wilson, R. B., & Keener, A. M. (2018). Bewegingsstoornissen bij kinderen. Advances in pediatrics, 65(1), 229-240. https://doi.org/10.1016/j.yapd.2018.04.010
3. Sanger, T. D., Chen, D., Fehlings, D. L., Hallett, M., Lang, A. E., Mink, J. W., Singer, H. S., Alter, K., Ben-Pazi, H., Butler, E. E., Chen, R., Collins, A., Dayanidhi, S., Forssberg, H., Fowler, E., Gilbert, D. L., Gorman, S. L., Gormley, M. E., Jr, Jinnah, H. A., Kornblau, B., … Valero-Cuevas, F. (2010). Definitie en classificatie van hyperkinetische bewegingen bij kinderen. Bewegingsstoornissen : officieel tijdschrift van de Movement Disorder Society, 25(11), 1538-1549. https://doi.org/10.1002/mds.23088
4. Burton, Matthew & Dalrymple, W & Figari, Renzo (2022). Beoordeling en behandeling van myoclonus: een overzicht. Neurologie. 18. 38. http://dx.doi.org/10.17925/USN.2022.18.1.38
5. Consroe, P., Sandyk, R., & Snider, S. R. (1986). Open label evaluation of cannabidiol in dystonic movement disorders. International Journal of Neuroscience, 30(4), 277-282. https://doi.org/10.3109/00207458608985678
6. Consroe, P., Laguna, J., Allender, J., Snider, S., Stern, L., Sandyk, R., Kennedy, K., & Schram, K. (1991). Gecontroleerde klinische studie met cannabidiol bij de ziekte van Huntington. Farmacologie, biochemie en gedrag, 40(3), 701-708. https://doi.org/10.1016/0091-3057(91)90386-g
7. Curtis, A., & Rickards, H. (2006). Nabilone zou chorea en prikkelbaarheid bij de ziekte van Huntington kunnen behandelen. Tijdschrift voor neuropsychiatrie en klinische neurowetenschappen, 18(4), 553-554. https://doi.org/10.1176/jnp.2006.18.4.553
8. Curtis, A., Mitchell, I., Patel, S., Ives, N., & Rickards, H. (2009). Een pilotstudie met nabilone voor symptomatische behandeling bij de ZvH. Bewegingsstoornissen : officieel tijdschrift van de Movement Disorder Society, 24(15), 2254-2259. https://doi.org/10.1002/mds.22809
9. Venderová, K., Růzicka, E., Vorísek, V., & Visnovský, P. (2004). Onderzoek naar cannabisgebruik bij de ziekte van Parkinson: subjectieve verbetering van motorische symptomen. Bewegingsstoornissen : officieel tijdschrift van de Movement Disorder Society, 19(9), 1102-1106. https://doi.org/10.1002/mds.20111
10. Lotan, I., Treves, T. A., Roditi, Y., & Djaldetti, R. (2014). Behandeling met cannabis (medische marihuana) voor motorische en niet-motorische symptomen van de ziekte van Parkinson: een open-label observationele studie. Klinische neurofarmacologie, 37(2), 41-44. https://doi. org/10.1097/WNF.0000000000000016
11. Chagas, M. H., Zuardi, A. W., Tumas, V., Pena-Pereira, M. A., Sobreira, E. T., Bergamaschi, M. M., dos Santos, A. C., Teixeira, A. L., Hallak, J. E., & Crippa, J. A. (2014). Effecten van cannabidiol bij de behandeling van patiënten met de ziekte van Parkinson: een verkennende dubbelblinde trial. Tijdschrift voor psychofarmacologie (Oxford, Engeland), 28(11), 1088-1098. https://doi. org/10.1177/0269881114550355
12. Chagas, M. H., Crippa, J. A., Zuardi, A. W., Hallak, J. E., Machado-de-Sousa, J. P., Hirotsu, C., Maia, L., Tufik, S., & Andersen, M. L. (2013). Effecten van acute systemische toediening van cannabidiol op de slaap-waakcyclus bij ratten. Tijdschrift voor psychofarmacologie (Oxford, Engeland), 27(3), 312-316. https://doi.org/10.1177/0269881112474524
13. Crippa, J.A., Zuardi, A.W., Martín-Santos, R., Bhattacharyya, S., Atakan, Z., McGuire, P., & Fusar-Poli, P. (2009). Cannabis en angst: een kritische beoordeling van het bewijs. Humane psychofarmacologie, 24(7), 515-523. https://doi.org/10.1002/hup.1048
14. Bergamaschi, M. M., Queiroz, R. H., Chagas, M. H., de Oliveira, D. C., De Martinis, B. S., Kapczinski, F., Quevedo, J., Roesler, R., Schröder, N., Nardi, A. E., Martín-Santos, R., Hallak, J. E., Zuardi, A. W., & Crippa, J. A. (2011). Cannabidiol vermindert de door gesimuleerd spreken in het openbaar veroorzaakte angst bij behandelings-naïeve patiënten met sociale fobie. Neuropsychopharmacology : officiële publicatie van het American College of Neuropsychopharmacology, 36(6), 1219-1226. https://doi.org/10.1038/npp.2011.6
15. Saito, V. M., Wotjak, C. T., & Moreira, F. A. (2010). Exploração farmacológica do sistema endocanabinoide: novas perspectivas para o tratamento de transtornos de ansiedade e depressão? [Farmacologische exploitatie van het endocannabinoïde systeem: nieuwe perspectieven voor de behandeling van depressie en angststoornissen?] Revista brasileira de psiquiatria (Sao Paulo, Brazilië : 1999), 32 Suppl 1, S7-S14.
16. Zanelati, T. V., Biojone, C., Moreira, F. A., Guimarães, F. S., & Joca, S. R. (2010). Antidepressieve effecten van cannabidiol bij muizen: mogelijke betrokkenheid van 5-HT1A-receptoren. Brits tijdschrift voor farmacologie, 159(1), 122-128. https://doi.org/10.1111/j.1476-5381.2009.00521.x